De infra heeft de afgelopen jaren grote stappen gezet in digitalisering, modelleren en samenwerking. Tegelijkertijd blijft de aansluiting tussen ontwerp, calculatie, werkvoorbereiding en uitvoering in de praktijk een belangrijk aandachtspunt. Zolang ontwerp, calculatie, werkvoorbereiding en uitvoering nog ieder hun eigen werkelijkheid blijven bouwen, wordt de volledige potentie van digitalisering nog niet optimaal benut. Dat is de conclusie die naar voren komt in het gesprek met Joost Pepping, ontwerper en ontwerpcoördinator bij BodemPlan, en Niels Buijs, directeur van Sturm en directeur bij BodemPlan. Juist de combinatie van ontwerp, uitvoering en directie maakt hun perspectief relevant. Ontwerpkeuzes worden hier niet alleen bedacht, maar voortdurend getoetst aan wat buiten uitvoerbaar en logisch is.
Dat maakt hun analyse scherper dan het zoveelste verhaal over innovatie. De infra ontwikkelt zich zichtbaar digitaal, maar werkt operationeel nog te vaak alsof elke schakel zijn eigen waarheid mag houden. En precies daar ligt de kans. Niet in de ambitie, maar in het beter verbinden van de keten.
Twee bedrijven, één praktijk
BodemPlan is binnen de Bussola Group het interne ingenieursbureau dat ontwerpvraagstukken vertaalt naar uitvoerbare ontwerpen. Sturm is één van de uitvoerende civiele partijen binnen dezelfde groep, actief in onder meer ondergrondse infra, werken in verontreinigde grond en civiel totaaloplossingen in de openbare ruimte. Die combinatie is essentieel. BodemPlan tekent niet voor een anonieme buitenwereld, maar voor een praktijk die letterlijk naast de ontwerptafel staat. Sturm voert niet alleen uit, maar geeft ook terug waar een ontwerp buiten schuurt, stokt of juist werkt.
“Alle slimme zaken van het ontwerp van het ene bedrijf kunnen we weer meenemen naar de uitvoering bij het andere bedrijf,” zegt Joost Pepping.
Daarmee beschrijft hij in één zin waar veel organisaties nog kansen laten liggen. Ontwerp zonder terugkoppeling blijft theorie. Uitvoering zonder invloed op het ontwerp blijft herstelwerk.
Niels Buijs bekijkt dat vanuit directieniveau breder. Binnen de Bussola Group behouden de verschillende bedrijven hun eigen identiteit en specialisme. Sturm blijft Sturm en BodemPlan blijft BodemPlan. Maar zodra bedrijven binnen de groep met elkaar samenwerken, verdwijnt die scheiding in de praktijk. Dan werken ze vanuit dezelfde systemen, processen en werkwijzen, zodat samenwerking niet wordt vertraagd door interne verschillen.
“Maar zodra je samenwerkt, moeten systemen, processen en mensen wel op elkaar aansluiten.”
Precies dat principe biedt perspectief voor de bredere sector, waar organisaties nog vaak vanuit hun eigen eiland werken.
Het echte probleem zit niet in BIM, maar in de overdracht eromheen
Veel organisaties presenteren BIM nog steeds als bewijs dat ze digitaal volwassen zijn. BodemPlan en Sturm plaatsen daar een belangrijke nuance bij. Natuurlijk is 3D ontwerpen in de infra een serieuze stap. Natuurlijk helpt BIM om informatie rijker en nauwkeuriger vast te leggen. Maar de grootste uitdaging ontstaat zodra die informatie van de ene discipline naar de andere moet.
Het meest tastbare voorbeeld is de aansluiting tussen Civil 3D en Revit. In de infra wordt buitenriolering vaak in Civil 3D ontworpen. Aan de gebouwkant wordt veelal in Revit gewerkt. In theorie zou die informatie netjes op elkaar moeten landen. In de praktijk vraagt dit nog om verdere verbetering in logica, productstructuren en uitwisselbaarheid.
“Hoe is het mogelijk dat dit anno 2026 nog steeds niet voor elkaar is,” zegt Niels Buijs.
Ook Joost Pepping legt daar de vinger op.
“Ik denk dat de grootste winst nog in de aansluiting zit,” aldus Joost Pepping.
Niet alleen tussen externe partijen, maar ook intern. Want zolang ontwerp wel digitale informatie opbouwt, maar calculatie, werkvoorbereiding en uitvoering die informatie niet direct op dezelfde manier kunnen benutten, blijft digitalisering in de praktijk nog te vaak extra werk in plaats van een versneller.
Vijf keer dezelfde hoeveelheden bepalen is geen detail, maar systeemfalen
Als er één punt is waarop dit interview echt snijdt, dan is het de manier waarop hoeveelheden binnen projecten nog steeds worden bepaald. Eerst door de ontwerper. Daarna door de calculator. Vervolgens opnieuw door de werkvoorbereiding. En later nog eens door de uitvoering voor de afroep van materialen en separaat voor de financiële afwikkeling van een project. Iedere schakel maakt zijn eigen afslag, terwijl de basisinformatie in essentie al aanwezig is.
“Wij bepalen in dit proces vijf keer de hoeveelheden van een project,” zegt Niels Buijs. “Dat is niet falen, maar het is niet efficiënt.”
Daar ligt tegelijkertijd een duidelijke kans. Door te werken vanuit één gedeelde bron kan deze herhaling worden teruggebracht en ontstaat er meer grip op het proces. De sector hoeft behoefte aan één single source of truth, één centrale digitale bron waarin ontwerpdata niet bij iedere volgende schakel opnieuw hoeft te worden opgebouwd. Dat is geen luxe. Dat is de voorwaarde om sneller, consistenter en met minder ruis te werken.
AI en robotisering worden pas interessant als ze dom werk opruimen
BodemPlan en Sturm kijken nadrukkelijk vooruit, maar opvallend nuchter. Geen futuristisch verhaal, geen modieuze praat over transformatie als doel op zich. De vraag is steeds dezelfde: welk probleem los je concreet op?
Binnen Sturm wordt gewerkt aan AI toepassingen die aanvragen automatisch analyseren, documenten doorzoeken en standaardvragen beantwoorden. Wat voorheen uren leeswerk kostte, moet straks in ongeveer een kwartier een eerste helder beeld opleveren.
Niels Buijs noemt ook een intern ontwikkelde inkoopassistent die offertes automatisch vergelijkt, aandachtspunten uitlicht en meteen een voorstel doet voor de beste keuze.
“Laat het ons nou helpen om het stomme werk op te lossen,” zegt Niels Buijs.
Joost Pepping ziet daarnaast veel potentie in parametrisch ontwerpen.
“We waren in het begin veel te groot aan het denken,” zegt Joost Pepping.
Juist door kleiner en gerichter te starten, ontstaat er sneller aantoonbare vooruitgang.
Verandering mislukt niet op techniek, maar op gedrag
Joost Pepping benoemt dat vanuit de praktijk. Ontwerpers moeten niet alleen iets uitwerken en doorzetten, maar veel eerder ophalen wat werkvoorbereiding en uitvoering daadwerkelijk nodig hebben. Alleen dan wordt een model iets waar anderen echt mee kunnen werken.
“Klein beginnen en de successen vieren, dat werkt,” zegt Joost Pepping.
Niels Buijs trekt dezelfde les door vanuit directieperspectief.
“Alles start met communicatie. Waarom doen we dit,” zegt Niels Buijs.
Digitalisering vraagt niet alleen om techniek, maar om duidelijke keuzes, begeleiding en betrokkenheid. Organisaties die dat goed organiseren, versnellen niet alleen hun processen, maar ook hun adoptie.
De conclusie die de sector liever ontwijkt
BodemPlan en Sturm laten zien dat digitalisering in de infra niet in de eerste plaats vastloopt op te weinig technologie, maar op te weinig aansluiting. Tussen softwarepakketten. Tussen disciplines. Tussen ontwerp en uitvoering. En uiteindelijk tussen mensen.
Voor organisaties die serieus werk willen maken van BIM en digitalisering in de infra ligt daar tegelijkertijd de grootste kans. Digitalisering is geen softwarevraagstuk, maar een ketenvraagstuk. En juist door die keten beter op elkaar aan te laten sluiten, ontstaat er een manier van werken die niet alleen efficiënter is, maar ook voorspelbaarder en schaalbaarder.
