FUND: de bouw praat veel over digitalisering, maar doet nog te weinig

Digitalisering is in de bouw allang geen onbekend begrip meer. BIM is breed geaccepteerd, en ook termen als scanning, data en AI zijn inmiddels dagelijkse kost, maar de echte winst wordt vaak pas laat zichtbaar op de bouwplaats. Volgens Bas Haselhorst van FUND kan een slimme combinatie van scanning en maatvoering fouten eerder zichtbaar maken, faalkosten verlagen en projecten voorspelbaarder maken. Dan is wel beweging nodig, of zoals hij scherp samenvat: “Je hoort er vrij veel over, maar je ziet er minder over en dat is echt zonde.”

Juist daarin schuilt een ongemakkelijke waarheid voor de sector. De middelen zijn er. De voordelen zijn bekend. Maar op de bouwplaats en in de uitvoering wordt nog te vaak gewerkt vanuit oude gewoontes, losse stappen en traditionele maatvoering, terwijl de techniek inmiddels veel verder is. Voor FUND, waarin FUND Maatvoering en FUND 3D samenkomen, is dat precies het speelveld waarin het bedrijf zich onderscheidt. Niet met een verhaal over technologie om de technologie, maar met een aanpak die faalkosten verlaagt, afwijkingen eerder zichtbaar maakt en projecten beter beheersbaar maakt.

De sector beweegt, maar de volwassenheid verschilt sterk

Haselhorst ziet duidelijk dat de sector in beweging is. De jongere generatie is gewend aan 3D, digitale modellen en slimme koppelingen tussen ontwerp en uitvoering. De wil is er vaak ook bij opdrachtgevers en aannemers. Maar tussen willen en werkelijk anders werken zit nog altijd een grote stap.

De grootste uitdaging zit volgens hem niet in het ontbreken van tools, maar in de manier waarop mensen ermee werken. Veel bedrijven houden vast aan vertrouwde werkwijzen, simpelweg omdat die al jarenlang functioneren. Dat is begrijpelijk, maar het betekent ook dat digitalisering vaak blijft steken in losse initiatieven. De echte waarde ontstaat pas wanneer processen, uitvoering en controle samen in beweging komen en digitaal werken onderdeel wordt van de dagelijkse praktijk.

Tegelijkertijd is het beeld niet alleen negatief. Haselhorst benadrukt ook dat het wel degelijk beter gaat dan een aantal jaar geleden. De sector zet stappen, en data gedreven werken krijgt steeds meer draagvlak. Maar de omslag gaat traag, omdat de praktijk nog vaak wordt gestuurd door korte doorlooptijden, bestaande routines en een uitvoeringscultuur waarin eerst gebouwd wordt en pas later wordt gekeken waar het slimmer had gekund.

Waarom FUND scanning en maatvoering bewust samenbrengt

De basis van FUND ontstond uit een gat in de markt dat Haselhorst eerder al zag in zijn tijd bij Aveco de Bondt. Scanning en maatvoering werden vaak los van elkaar georganiseerd, terwijl ze volgens hem juist logisch in elkaar overlopen. Toen hij in contact kwam met Patty en Thomas, die zich meer op maatvoering richtten, bleek al snel dat de combinatie sterker was dan de losse disciplines.

“1 plus 1 is eigenlijk 5,” zegt Haselhorst daarover. En juist die uitspraak raakt de kern. Door scanning en maatvoering vanuit één basis op te zetten, ontstaat een veel consistenter proces. Niet twee waarheden naast elkaar, maar één gedeeld uitgangspunt. Alles wordt gekoppeld aan hetzelfde coördinatensysteem, zodat wat wordt ingemeten, uitgezet en gecontroleerd ook werkelijk op dezelfde basis rust.

Dat verschil lijkt technisch, maar de impact is praktisch. Waar bij traditionele maatvoering pas later zichtbaar wordt dat er iets verkeerd is gestort of op de verkeerde plek zit, kan FUND dat door de combinatie van scan en maatvoering veel eerder signaleren en eventueel bijsturen. Niet als theoretisch voordeel, maar als directe stuurinformatie voor het project.

Juist in nieuwbouw zit de verborgen winst

Veel partijen associëren scanning nog vooral met renovatie. Dat is logisch. Bij renovatie wil je de bestaande situatie exact kennen, zeker als oude tekeningen ontbreken of niet meer betrouwbaar zijn. Maar volgens Haselhorst zit juist in nieuwbouw een onderschatte kans.

FUND scant ook daar aan het begin de situatie in, brengt referentiepunten aan en koppelt de scanner aan de total station via speciaal ontwikkelde software. Daardoor weet de apparatuur later exact waar zij zich in het gebouw bevindt. Die basis zorgt ervoor dat uitzetwerk en controle plaatsvinden op een veel betrouwbaarder fundament dan wanneer alleen met traditionele maatvoering wordt gewerkt.

Het voordeel daarvan is concreet. Als ergens een wand verkeerd is gestort of een maat afwijkt, wordt dat vroeg zichtbaar. Niet pas als de volgende partij vastloopt, maar op het moment dat er nog iets te sturen is. Bovendien kan een opdrachtgever ervoor kiezen om iets uitgebreider te scannen dan strikt noodzakelijk is. Een paar extra scans aan het begin leveren dan meer data op, waardoor later niet opnieuw hoeft te worden ingemeten als er aanvullende vragen komen, bijvoorbeeld over vlakheidsmetingen of afwijkingen in een appartement of beuk. Dat is precies het soort kleine extra investering die aan de achterkant veel tijd en herstelwerk voorkomt.

Bij FUND is digitalisering geen project, maar de standaard

Waar veel bedrijven digitalisering nog als een apart traject zien, is het bij FUND al de normale manier van werken. “We doen nagenoeg alles digitaal.” Dat geldt niet alleen voor de modellen en metingen, maar ook voor de manier waarop informatie op de bouwplaats wordt gebruikt. Maatvoerders werken met tablets, nemen 3D modellen mee het werk in en zetten direct uit op basis van digitale gegevens. Papieren tekeningen zijn eerder uitzondering dan regel.

Die werkwijze levert niet alleen snelheid op, maar ook rust. Omdat de basis digitaal klopt, kan sneller worden gecontroleerd, bijgestuurd en gecommuniceerd. Dat maakt FUND voor opdrachtgevers niet alleen een uitvoerende partij, maar ook een kwaliteitsfilter in het proces. Als het bedrijf op de juiste momenten wordt ingeschakeld, helpt het actief om fouten te voorkomen in plaats van ze achteraf alleen zichtbaar te maken.

Daarmee raakt Haselhorst ook een bredere les voor de sector. Digitalisering werkt pas echt als het niet blijft hangen in visualisatie of overleg, maar een praktisch onderdeel wordt van hoe projecten worden voorbereid en uitgevoerd.

De grootste verspilling zit niet in software, maar in eindeloos overleg

Op de vraag waar volgens hem momenteel het meeste geld verloren gaat in digitalisering, geeft Haselhorst een antwoord dat de sector eigenlijk niet graag hoort. Niet in te weinig technologie, maar in te veel praten. “Je leert het beste van het doen.

Dat is geen pleidooi voor roekeloosheid, maar wel voor realisme. Veel organisaties blijven hangen in sessies, afstemming en visievorming, zonder dat er echt iets wordt toegepast. Daardoor blijft digitalisering veilig en theoretisch. Maar pas als je iets in de praktijk inzet, kun je meten of het werkt, waar het schuurt en waar het beter kan.

Volgens Haselhorst ontbreekt in veel overleggen een concreet doel. Dan wordt er vooral gepraat over afbakening, randvoorwaarden en verwachtingen, terwijl de echte lessen pas ontstaan als een werkwijze ook daadwerkelijk wordt getest op een project. Juist daar laat FUND zien dat de combinatie van scan, maatvoering en digitale controle niet alleen een mooi verhaal is, maar een uitvoerbare methode.

AI helpt, maar vervangt de praktijk niet

Over AI is Haselhorst nuchter. Hij ziet duidelijk dat de technologie invloed gaat hebben op de sector, en noemt AI zonder aarzeling een van de ontwikkelingen die de komende jaren het verschil gaan maken. Maar hij blijft ook voorzichtig in wat AI voor FUND nu al concreet kan betekenen.

Als hulpmiddel is het waardevol. Voor rapportages, teksten, presentaties en het structureren van informatie levert het direct voordeel op. In technische processen ligt dat genuanceerder. Een puntenwolk kan niet zomaar blind worden geïnterpreteerd door AI als onbekend is wat er zich achter een obstakel bevindt. Daar blijft vakkennis onmisbaar.

Dat maakt zijn visie geloofwaardig. AI gaat veel veranderen, maar niet alles oplossen. Voor FUND zit de meerwaarde voorlopig vooral in ondersteuning, niet in vervanging. De maatvoerder op locatie, de controle op de werkelijkheid en het vakmatige oordeel blijven bepalend.

Conclusie

FUND laat zien dat digitalisering in de bouw pas echt waarde krijgt als techniek, maatvoering en uitvoering op één lijn worden gebracht. Niet als los hulpmiddel, maar als fundamentele basis onder het bouwproces. Juist door scanning en maatvoering slim te combineren, ontstaat een werkwijze die fouten eerder zichtbaar maakt, faalkosten verlaagt en projecten voorspelbaarder maakt.

Voor organisaties die nog aan het begin staan van hun digitale transformatie is de boodschap van Bas Haselhorst helder: “Begin niet te groot, maar zorg voor een goede basis.” Daar kun je op terugvallen, op doorbouwen en stap voor stap mee groeien.

De sector hoeft digitalisering niet opnieuw uit te vinden. De kennis en middelen zijn er al. De echte vraag is of bedrijven bereid zijn om minder te praten, meer te doen en hun processen in te richten op de manier waarop ze al jaren zeggen te willen werken.