BIM4ALL: "Zonder visie brand je alleen tokens weg"

De bouw kan de technologie inmiddels prima aan. De rem zit ergens anders: aan de directietafel. "Waar je een paar jaar geleden nog wegkwam met een paar bimmers op een afdeling, liefst zo ver mogelijk bij de directietafel vandaan, gaat AI je nu raken", zegt Robbin Breukink, medeoprichter en directeur van BIM4ALL. En wie zonder richting op de AI-trein springt, komt bedrogen uit.

Zonder visie weet je één ding zeker: dat je er wel tokens doorheen brandt, maar niet zoveel opschiet.

Het is een uitspraak die de kern van BIM4ALL raakt. Het bedrijf uit Rijssen, dat Breukink samen met medeoprichter Herwin Voortman opbouwde tot een team van zo'n 65 mensen, verkoopt naar eigen zeggen geen BIM-modellen. "Wij verkopen betere besluitvorming, efficiëntere processen en meer voorspelbaarheid, gedurende de hele levenscyclus van een gebouw." Het model is voor hem niet het eindproduct, maar het startpunt van betere beslissingen.

Van eilandjes naar de directietafel

Waar digitalisering lange tijd synoniem was voor BIM, en ICT een apart eiland, ziet Breukink de schotten wegvallen. "Niet meer alleen een BIM-manager, wat vaak ook nog een eiland is. Maar BIM-manager, ICT, HR en directie, samen een team." Precies daar zit volgens hem het structurele probleem van de sector: innovatie wordt te vaak opgehangen aan één enkele enthousiasteling.

"Eén is geen", zegt hij nuchter. Zodra die ene persoon vertrekt, verdwijnt de kennis met hem. Hij zag het gebeuren bij een klant met een uitstekende, loyale BIM-coördinator die plotseling een familiebedrijf moest overnemen. "Hij was weg en alle kennis was weg." Vandaar dat BIM4ALL begint met een sessie en een maturity-analyse dwars door de organisatie, in plaats van bij de aanschaf van software.

Het begint niet bij software kopen en vendor lock-in creëren. Het begint bij strategie, proces, data en human capital.

Adoptie boven software

De hardste les die Breukink meegeeft, klinkt bijna tegendraads voor een technologiebedrijf: de technologie is zelden het probleem. "Software implementeren zonder gedrag te veranderen, dan gaat het mis." Organisaties die miljoenen in software steken maar nauwelijks tijd vrijmaken voor hun mensen, houden er vooral een dure kostenpost aan over. Zijn mantra is dan ook simpel: adoptie, adoptie, adoptie.

Digitalisering is geen IT-project, maar een leiderschapsvraagstuk.

Dat legt de bal nadrukkelijk bij de top. En daar wringt het nog, geeft hij eerlijk toe, zeker bij de oudere generatie bestuurders die er passief in blijft zitten. Zijn boodschap aan hen is direct: ook al snap je het misschien nog niet helemaal, ga aan tafel zitten. "Voel je niet aangevallen of bedreigd, maar ga het gesprek aan. Durf gewoon te vragen." Wie dat nalaat, verliest onderscheidend vermogen. "Als jij geen visie hebt, ben je een commodity." En een commodity, zegt hij vanuit de bouwstad Rijssen waar hij de bedrijven zo kan aanwijzen, concurreert uiteindelijk alleen nog op salaris.

Een gebouw als grondstoffendepot

Vraag Breukink naar de meest onderschatte ontwikkeling, en hij noemt niet los AI, maar de combinatie ervan met digital twins, sensoren en real-time gebouwdata. Nog altijd ligt er data op usb-sticks, lokale servers en analoge tekeningen. Wie dat ontsluit, opent een nieuwe wereld. Zijn sprekendste voorbeeld: urban mining. Met AI-gedreven objectherkenning op inmeetdata wordt een bestaand gebouw leesbaar als voorraad grondstoffen.

"Als je weet hoeveel materiaal in je gebouw zit, hoef je dat gebouw niet meer af te schrijven op je balans, maar kun je het afschrijven tot de waarde van je grondstoffen." Voor woningcorporaties en zorginstellingen die financieel klem zitten, is dat geen technisch detail maar potentieel een andere businesscase. Het illustreert zijn bredere punt: data moet de hele levenscyclus van een gebouw beschikbaar blijven, van ontwerp tot beheer. Bij een digital twin voor scholen verschuift het gesprek dan ook van "maak een BIM-model" naar de toekomst van het onderwijs zelf.

Toch bewaakt Breukink de nuance, en dat siert het verhaal. Predictive maintenance is technisch al lang haalbaar, benadrukt hij, maar stokt op gewenning: de klant die het onderhoudsbusje niet meer wekelijks ziet en zich afvraagt of hij nog wel waar voor zijn geld krijgt. "Dat heeft meer met verandering en adoptie bij mensen te maken dan dat technologie een probleem is."

De giraf en de nek

Bij BIM4ALL krijg je na tien jaar dienst geen horloge, maar een giraf, gemaakt bij een zorgboerderij in de buurt. Het beeld is er niet toevallig. "Soms moet je je nek uitsteken", zegt Breukink. Opvallen, maar niet irritant, en met een maatschappelijk randje. Het past bij een bedrijf dat geen concurrenten ziet maar "concullega's", en dat gelooft dat kennis delen vermenigvuldigen is. "We hoeven niet de grootste te zijn", zegt hij, met de nodige Twentse nuchterheid. "Maar we willen wel impact maken en de sector verder brengen."

Die houding vertaalt hij ook naar personeelsbeleid, met een uitspraak die blijft hangen: neem mensen aan die slimmer zijn dan jij. "Als jouw projectleiders een zes zijn, wordt jouw team nooit beter dan een zes." Geen ja-knikkers dus, maar mensen die tegengas geven, binnen een cultuur die dat verdraagt. Het is dezelfde ruimte voor fouten die hij van directies vraagt: begin vandaag, ook al heb je nog niet alle antwoorden. "Als je 40 procent al weet, dan is dat al een heel eind."

Waar zijn boodschap uiteindelijk op neerkomt, is geen technologiebelofte maar een keuze. Visie eerst, dan de mensen, dan pas de software. De rest, zegt Breukink, is een resultante.

De toekomst overkomt je niet. De toekomst ontstaat door de keuzes die je vandaag durft te maken.

Dit artikel kwam tot stand op basis van een interview met Robbin Breukink, medeoprichter en directeur van BIM4ALL, voor de BIM Register-serie "Leiders in de digitale transformatie".